Nha Trang vùng đất “tứ thủy triều quy – tứ thú tụ”

Nha Trang vùng đất “tứ thủy triều quy – tứ thú tụ”

VÙNG ĐẤT “TỨ THUỶ TRIỀU QUY – TỨ THÚ TỤ” 

Nha Trang không chỉ được biết đến là vùng đất trù phú về tài nguyên du lịch. Mà còn là cái nôi văn hóa với bề dày lịch sử lâu đời. Hiếm có vùng đất nào linh thiêng như Nha Trang không chỉ có các yếu tố thiên nhiên thuận lợi mà đây còn là vùng đất sông gặp biển. “Tứ thuỷ triều quy, tứ thú tụ” vốn là chiêm nghiệm của cụ Quách Tấn – tác giả Xứ Trầm Hương. Cũng trong tác phẩm này ông cũng đã có những dòng thơ ca ngợi mảnh đất này mà người dân bản xứ thuộc nằm lòng:

Khánh Hòa là xứ trầm hương

Non cao biển rộng người thương đi về

Yến sào thơm ngọt tình quê

Sông sâu đá tạc lời thề nước non

Trong bài viết này LET’S FLY TRAVEL sẽ giải thích rõ hơn về yếu tố phong thủy thế đất – thế nước của Nha Trang và vì sao lại được gọi là vùng đất ” TỨ THỦY TRIỀU QUY – TỨ THÚ TỤ”. Bài viết sẽ có 2 phần: phần đầu là giải nghĩa địa thế nước non và phần thứ sau là về bản sắc văn hóa con người nơi đây

Để có nhiều trải nghiệm hơn thì khách du lịch Nha Trang nên đến những di tích lịch sử, văn hóa khác ở Khánh Hòa, tất cả sẽ làm bạn hiểu hơn về vùng đất này, từ đó sẽ làm cho chuyến du lịch của bạn có giá trị hơn, giúp bạn thêm hiểu và yêu Nha Trang hơn.

I. ĐỊA THẾ NON NƯỚC 

Vùng đất “tứ thủy triều quy, tứ thú tụ”

 “Tứ thủy triều quy” nghĩa là bốn mặt đều có nước bao quanh

Xuất phát từ vị trí của thành phố Nha Trang. Cụ thể, thành phố được bao bọc bởi con sông Cái với nhánh sông phía Bắc đổ ra Cửa Lớn, còn nhánh sông phía Nam đổ ra cửa bé, đồng thời phía bên ngoài là Biển Đông Việt Nam tạo nên một vòng nước khép kín bao bọc 4 phía. Nó được gọi là “tứ thủy triều quy” – có nghĩa là vùng đất được bao bọc bởi 4 bề là nước và đây là thế đất rất tốt.

Thế đất gặp nước - sông gặp biển
Thế đất gặp nước – sông gặp biển ( ảnh sưu tầm)
“Tứ thú tụ” là ẩn dụ hình dáng 4 con thú của 4 hòn núi trấn thủ quanh Nha Trang

Theo quan niệm của người xưa, một vùng đất tốt, linh thiêng phải hội tụ đủ tinh hoa của đất trời. Là nơi linh thú bốn phương tìm đến và án ngự, trấn giữ. Vì vậy ở Nha Trang, người xưa đã mượn hình ảnh bốn hòn núi trong thành phố. Tượng trưng cho bốn con thú tứ linh trấn giữ vùng đất. Xây dựng dung hòa đất trời tạo thành cảnh đẹp say đắm như chốn thần tiên. Đồng thời gọi là “Tứ thú tụ”. Và bốn ngọn núi tượng trưng cho bốn linh vật kể trên chính là Hòn Trại Thủy – con Dơi, Hòn Hoa Sơn – con Rùa, Núi Cảnh Long – con Rồng và Hòn Sinh Trung – con Voi.

Hòn Trại Thủy hiện nay là Chùa Long Sơn

Hòn Trại Thủy ở Nha Trang có hình dáng giống như một con Dơi. Đang nằm xòe đôi cánh hướng đầu về phía Tây Nam. Phía trước núi, tại “đầu dơi” trước trước có một bàu nước hình tròn như mặt trăng nên được gọi là “Ngọc bức hàm hoàn”, nghĩa là Dơi ngậm ngọc vòng. Có tên Trại Thuỷ là vì sau khi lấy được Diên Khánh, Nguyễn Ánh cho lập trại nơi đây – gần bến Trường Cá, tức Phương Sài ngày nay để thuỷ binh đóng giữ mặt biển. Nơi đầu dơi, hoà thượng Giác Phong lập chùa Hải Đức trang nghiêm với tăng phòng, học viện, tịnh thất; Hội Phật giáo Khánh Hoà đúc tượng Kim Thân Phật tổ bằng thạch cao nơi “lưng dơi”. Dưới chân núi, ngay góc tiếp giáp “cổ dơi” và “cánh tả”, hội Phật giáo cất ngôi chùa Long Sơn

 

Hòn Trại Thủy hiện nay là Chùa Long Sơn
Hòn Trại Thủy hiện nay là Chùa Long Sơn
Chùa Long Sơn - Cổ Tự thanh tân hơn trăm năm tuổi "soi sáng"cho sự an yên
Chùa Long Sơn – Cổ Tự thanh tân hơn trăm năm tuổi “soi sáng”cho sự an yên
Hòn Hoa Sơn hay còn gọi là Núi Một, núi Bông

Từ khi còn hoang sơ, hòn núi này không bị cắt thành hai cụm núi nhỏ. Trông giống con Rùa vì phần núi nhỏ hướng ra biển Đông như “đầu Rùa”. Phần núi lớn hướng về phía Tây là ‘thân Rùa, nên gọi là “Kim Quy đới Tháp”. Có ý nghĩa là Rùa Vàng đội tháp.

Ngôi tháp cổ giờ lẫn giữa nhà dân, chỉ còn lưu dấu danh thắng Nhà thờ Núi. Nguyên thủy, núi này khi không bị cắt thành hai cụm nhỏ (bởi đường Nguyễn Trãi ngày nay). Sau “người cầm quyền mới đào sâu phá bằng để làm con đường Phước Hải. Nhà thờ Nha Trang cất sau khi đã trổ con đường Phước Hải, vào khoảng 1930 – 1935. Hiện nay là nhà thờ Chánh toà của địa phận Nha Trang”

Ngày nay hòn Hoa Sơn chính là nhà thờ Chánh Tòa hay là Nhà Thờ Núi
Ngày nay hòn Hoa Sơn chính là nhà thờ Chánh Tòa hay là Nhà Thờ Núi
Núi Cảnh Long gắn liền với Viện Hải Dương học Nha Trang và Dinh Bảo Đại ngày nay.

Địa điểm nằm gần cảng Cầu Đá, là dinh Bảo Đại bây giờ. Ngọn núi Cảnh Long nhìn từ xa trong như một con rồng đang uốn lượn vui đùa với sóng biển. Phong Thủy gọi là “Thanh Long hý thủy” cũng có nghĩa là Rồng xanh giỡn nước. Thanh Long – có nghĩa là Rồng Xanh được xem là sự tăng trưởng, phát triển kinh tế.

Núi Cảnh Long - Dinh Bảo Đại ngày nay
Núi Cảnh Long – Dinh Bảo Đại ngày nay

Hình tượng của Núi Cảnh Long – Rồng Xanh giỡn nước. Mang ý nghĩa lạc quan về tiền tài như nước cho vùng đất. Sự phát triển của du lịch Nha Trang là một hướng đi đúng. để phát triển nền kinh tế không khói đầy lợi nhuận của thành phố biển Nha Trang.

Danh thắng gắn liền với núi Cảnh Long là Viện Hải Dương học Nha Trang.
Đại dương thu nhỏ – Danh thắng gắn liền với núi Cảnh Long là Viện Hải Dương học Nha Trang.
Hòn Sinh Trung nay là chùa Kỳ Viên Trung Nghĩa

Hòn Sinh Trung ở Hà Ra là con voi. Bởi đứng cạnh đầm Xương Huân (đã bị lấp để xây chợ Đầm) nên núi được gọi là “Bạch tượng quyện hồ” nghĩa là “Voi trắng cuốn hồ”. “Núi Sinh Trung và đầm Xương Huân vốn có tình “cốt nhục”. Sau đức Từ Cung ghé thăm và vận động người dân xây dựng chùa Kỳ Viên Trung Nghĩa ngày nay.

Ngôi chùa ghi dấu bao thăng trầm lịch sử
Ngôi chùa ghi dấu bao thăng trầm lịch sử

Vịnh Nha Trang nằm bên bờ Thái Bình Dương. Được trời phú cho bãi cát trắng trải dài được 4 hòn núi trấn thủ 4 góc. Mỗi ngọn núi mang một linh hồn của một con thú linh thiêng. Long tại Cầu Đá), Tượng (tại Sinh Trung, chợ Đầm), Dơi (tại Mã Vòng) và Qui (tại Ngã Sáu).

Cũng chính nhờ điều này đã mang đến cho Thành phố Nha Trang có sự điều hòa âm dương của địa khí và sự vượng phát. Chính vì thế mà ngày nay Nha Trang được gọi là là vùng đất “Tứ Thủy Triều Quy, Tứ Thú Tụ”

II. BẢN SẮC VĂN HÓA CON NGƯỜI XỨ BIỂN

Lịch sử con người 

Hiện trên vùng đất Khánh Hòa có khoảng 32 tộc người chung sống. Ngoài tộc người Chăm và Raglai được coi là những chủ nhân đầu tiên của vùng đất này, còn có người Kinh (Việt), Hoa, Ê Đê, K’ho, Tày, Nùng… Trong quá trình phát triển của lịch sử. Các thế hệ cư dân Khánh Hòa đã đoàn kết, chung sức, chung lòng trong lao động sản xuất, chiến đấu chống giặc ngoại xâm để xây dựng quê hương giàu đẹp.

Người Nha Trang hiền lành mến khách ( ảnh Vi Vu Nha Trang)
Người Nha Trang hiền lành mến khách ( ảnh Vi Vu Nha Trang)

Các công trình kiến trúc độc đáo, những di tích lịch sử – văn hóa có giá trị như đình, đền, chùa, tháp, miếu mạo, thành cổ. Di tích lịch sử – văn hóa ở Khánh Hòa được hình thành từ quá trình lao động cần cù, sáng tạo kết hợp với trí tuệ của cha ông.

Thành cổ Diên khánh - Minh chứng Lịch Sử
Thành cổ Diên khánh – Minh chứng hào hùng Lịch Sử Việt Nam

Bản sắc văn hóa

Là vùng đất có nền văn hóa – lịch sử lâu đời. Các thế hệ cư dân Khánh Hòa từ miền xuôi đến miền ngược, từ nông thôn đến hải đảo. Cùng trải qua thăng trầm của lịch sử, với sự giao thoa văn hóa người Chăm bản địa với lưu dân từ ngoài Bắc vào cùng với các dân tộc thiểu. Tất cả đã để lại cho Khánh Hòa bản sắc văn hóa rất đặc thù, tiếp biến văn hóa Việt – Chăm qua tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na, các  và lễ hội cúng đình làng Việt, tục thờ Ông Nam Hải (cá voi) với Lễ hội Cầu ngư, Hát cúng lăng, Hò bá trạo.

Lễ hội cầu ngư diễn ra vào khoảng tháng 2 hoặc tháng 3 âm lịch
Lễ hội cầu ngư diễn ra vào khoảng tháng 2 hoặc tháng 3 âm lịch
Lễ hội ở Tháp Bà Ponagar của người Chăm
Lễ hội ở Tháp Bà Ponagar của người Chăm
Bài chòi nét đẹp văn hóa phi vật thể diễn ra ở Nha Trang
Bài Chòi nét đẹp văn hóa phi vật thể diễn ra ở Nha Trang

Hệ văn hóa đình làng, chùa chiền, miếu mạo… dưới sắc thái văn hóa truyền thống của những người nông dân cần cù, chăm chỉ được biểu hiện qua các lễ hội Am Chúa, lễ hội Tháp Bà, lễ hội cúng đình, cúng tổ nghề… qua nhiều thế kỷ vẫn tồn tại và ngày càng được tôn vinh.

Để có nhiều trải nghiệm hơn thì khách du lịch Nha Trang nên đến những di tích lịch sử, văn hóa khác ở Khánh Hòa tất cả sẽ làm bạn hiểu hơn về vùng đất này, từ đó sẽ làm cho chuyến du lịch của bạn có giá trị hơn, giúp bạn thêm hiểu và yêu Nha Trang hơn.

LET’S FLY TRAVEL mách bạn một số tour Nha Trang uy tín hiện nay tại đây

CẨM NANG DU LỊCH KHÁC

Những bài viết, blog, nội dung hay ho về du lịch